فصلنامه علمی کارافن

فصلنامه علمی کارافن

پیشایندها، فرایندها و پیامدهای توسعه رهبری راهبردی فرمند در آموزش عالی (رویکرد فراترکیب نظریه‌ساز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (توسعه ای)

نویسندگان
1 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شیراز
2 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ایران.
3 بخش مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و رواشناسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
چکیده
دانشگاه به‌عنوان یک نهاد اجتماعی، نیازمند رهبری اثربخش در برابر چالش‌ها و تحقق اهداف سازمانی است. هدف کلی پژوهش حاضر ارائه مدلی از پیشایند‌ها، فرایندها و پیامدهای توسعه رهبری راهبردی فرمند در آموزش عالی بود. طرح پژوهش کیفی، از نوع فراترکیب نظریه‌ساز و با استفاده از روش هفت‌مرحله‌ای فینفگلد - کانت بود. پس از ارائه سؤال پژوهش، با جستجوی کلمات کلیدی مانند رهبری، رهبری راهبردی، رهبری فرمند در پایگاه های داده معتبر فارسی و لاتین مانند نورمگز، اسکوپوس و...، مقالات در بازه زمانی سال‌های 2000 تا 2025 و 1380 تا 1404 مشخص و مورد ارزیابی قرار گرفتند. در نهایت 111 مقاله برای تحلیل و استخراج مؤلفه‌های مرتبط انتخاب شدند و در مجموع 54 کدباز در 16 کد محوری که زیرمجموعه 3 کد گزینشی پیشایندها (با کدهای باز مانند مهارت ارتباطی مؤثر، مهارت همدلی و...)، فرایندها (با کدهای باز مانند نفوذ و ایجاد انگیزه و امید در ذهن پیروان برای دستیابی به اهداف استراتژیک سازمان و...) و پیامدهای رهبری راهبردی فرمند (با کدهای باز مانند بهبود نتایج تحصیلی دانشجویان، ارتقای کیفیت برنامه‌های آموزش عالی و...)، بودند استخراج شد و مدل نهایی ترسیم شد. اعتبار یافته‌های پژوهش به وسیله چهار روش اعتباریابی توصیفی، تفسیری، نظری و پراگماتیک مورد تأیید قرارگرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد موفقیت سازمانی نظیر دانشگاه، نیازمند رهبرانی با پیشایندهای رهبری راهبردی فرمند بوده تا فرایندهای این سبک رهبری به‌درستی اجرا و پیامدهای مطلوب آن در سازمان آموزش عالی محقق شود. همچنین پیشنهاد شد جهت تقویت بهره‌وری دانشگاه، دوره‌های آموزشی نظیر هوش هیجانی و مدیریت ارتباطات در نظر گرفته‌شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Antecedents, Processes, and Consequences of Charismatic Strategic Leadership Development in Higher Education: A Theory-Generating Meta-Synthesis Approach

نویسندگان English

maryam shafiee sarvestani 1
marzieh hajizadeh 2
Mehdi Mohammadi 3
Jaafar Torkzadeh 3
1 shiraz university
2 Department of Educational management and Planning, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran
3 Department of Educational management and Planning, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده English

As a social institution, universities require effective leadership to address challenges and achieve organizational goals. The main objective of this study was to present a model of antecedents, processes, and consequences of developing charismatic strategic leadership in higher education. The research employed a qualitative meta-synthesis theory-building design using the seven-step method by Finfgeld-Connett (2018). Following the research question formulation, keywords such as leadership, strategic leadership, and charismatic leadership were searched in reputable Persian and international databases including Noormags and Scopus, covering publications from 2000 to 2025 (1380-1404 SH). After evaluation, 111 articles were selected for analysis. A total of 54 open codes were identified and categorized into 16 axial codes under three selective codes: antecedents (e.g., effective communication skills, empathy), processes (e.g., influencing and inspiring followers to achieve strategic organizational goals), and consequences (e.g., improved student academic performance, enhanced quality of higher education programs). The final model was then delineated. The validity of the research findings was confirmed using four methods: descriptive, interpretive, theoretical, and pragmatic validation. The findings indicated that the success of an organization such as a university requires leaders with the antecedents of charismatic strategic leadership so that the processes of this leadership style can be properly implemented and its desired outcomes realized in the higher education institution. It was also suggested that to enhance university productivity, training courses such as emotional intelligence and communication management should be considered.

کلیدواژه‌ها English

Higher Education
Leadership
Strategic Leadership
Charismatic Leadership

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 بهمن 1404

  • تاریخ دریافت 23 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 29 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 28 بهمن 1404