تبیین و سنجش مؤلفه‌های کیفیت‌بخشی به فرایند طراحی معماری بر پایه استعاره‌های مفهومی به روش ترکیبی (موردپژوهی: کارگاه طراحی معماری 3-دانشگاه فنی و حرفه‌ای)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (کاربردی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی-کارشناس اداره عمرانی

2 استادیار، گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیار، گروه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.48301/kssa.2023.402330.2608

چکیده

همگام با تحول نظریه‌پردازی‌ها در باب فرایند طراحی معماری، آفرینش طرح‌مایه به‌ عنوان بخش مهمی از این فرایند پیچیده، همواره در ادبیات طراحی‌پژوهی موردتوجه قرار گرفته است؛ بنابراین آموزش تفکر معمارانه و تقویت مفهوم‌پردازی به‌موازات جریان اصلی آموزش طراحی و دانش معماری ضرورت دارد. اگرچه در این حوزه، پژوهش‌های قابل‌توجه صورت‌گرفته است ولی پاسخ‌گوی کاربردی نمودن فرایند طراحی متناسب با مهارت‌های لازم برای ورود به حرفه معماری نیست. این پژوهش می‌کوشد از طریق مطالعات بین‌رشته‌ای و با هدف توسعه کیفی آموزش فرایند طراحی معماری به کیفیت‌بخشی با استمداد از استعاره‌های مفهومی و رویکرد ترکیبی بپردازد.

در بخش کیفی بر پایه تحلیل محتوای منابع علمی و استدلال منطقی، 4 مؤلفه "جست‌وجوی مفاهیم ذهنی متناسب با موضوع طراحی، تشخیص و انتخاب مفاهیم، تناسب طرح‌مایه معماری با مفاهیم انتخابی و پرورش طرح‌مایه"، استخراج شده و مدل مفهومی پژوهش را شکل می‌دهد. سپس بر مبنای این مدل به روش اقدام‌پژوهی یک تمرین در کارگاه طراحی معماری 3 اجرا شد و توسط سه داور خبره مورد ارزیابی قرار گرفت. این داده‌ها در بخش کمی به روش آزمون t مستقل و نرم‌افزار spss ویراست 26 تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد کاربرد استعاره‌های مفهومی در آموزش فرایند طراحی معماری، سودمند است و این جابه‌جایی ذهنی از حوزه معماری به حوزه ادبیات با کیفیت‌بخشی به فرایند طراحی ارتباط معنادار دارد. نتایج حاصل از پژوهش، تأیید می‌نماید که روش پیشنهادی هم در ساختاربخشی به مسئله طراحی و هم در دستیابی به طرح‌مایه متناسب با 4مؤلفه مذکور به صورتی قابل‌توجه تأثیرگذار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Explaining and measuring qualitative components to the architectural design process Based on conceptual metaphors in a mixed method

نویسندگان [English]

  • somayeh davoodi 1
  • Razieh Labibzadeh 2
  • Nayer Tahoori 3
1 PhD student in architecture, Science and Research, Islamic Azad University, Tehran, Iran - Expert of technical and civil administration
2 Assistant Proffesor, Department of Architecture, Science and Research, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Proffesor, Department of Art, Science and Research, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Along with the evolution of theories about the architectural design process, the creation of the concept as an important part of this complex process has always been considered in the design research; Therefore, it is necessary to teach architectural conceptualization in parallel with the mainstream of design skills and architectural knowledge. Although significant researches have been conducted in this field, it is not enough to apply the design process in accordance with the necessary skills to architectural profession. From an interdisciplinary way, this research tries to improve the quality of architectural design process with reference to conceptual metaphors in mixed approach.

In the qualitative part, based on the analysis of scientific sources and logical reasoning, 4 components of searching for mental concepts, identifying and choosing concepts, matching the architectural concept with selected concepts and developing the concept, form the conceptual model of the research. Then, based on this model, an exercise was implemented in the 3rd architectural workshop and evaluated by three expert judges. These data were analyzed quantitatively by independent T-Test method and SPSS software version 26. The findings show that ussing of conceptual metaphors in the teaching of the architectural design process is beneficial, and this mental shift from the architecture to literature has a meaningful relationship with the quality of the design process. The results of the research confirm that the proposed method is significantly effective both in structuring the design problem and in achieving a concept that fits the 4 mentioned components.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Architectural design process
  • concept
  • conceptual metaphor
  • qualitative
  • combined research

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 22 مهر 1402
  • تاریخ دریافت: 31 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری: 27 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش: 15 مهر 1402