دانشگاه ملی مهارت فصلنامه علمی کارافن 2382-9796 مقالات آماده انتشار 2025 10 05 Analysis of the Determinants of Household Religious Expenditures تحلیل عوامل مؤثر بر هزینه‌های مذهبی خانوار ایرانی 231414 10.48301/kssa.2025.492127.3070 FA حمیده ترابی گروه حسابداری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران 0000-0001-7227-7373 محمد پارسائیان عضو گروه قرآن و تربیت اجتماعی جهاد دانشگاهی 0000-0001-5682-9932 Journal Article 2024 12 15 Religious expenditures are common to across all divine religions. Estimating the religious expenditure function of households and its share of total expenditures not only reveals the outcomes of past policies but also serves as a roadmap for governmental microeconomic policymaking and a valuable resource for private sector decision-making. This study estimates the religious expenditure function of Iranian households by distinguishing between urban and rural areas and examines the influence of various factors on these expenditures. The estimation is based on the latest data from the Statistical Center of Iran and uses first-order multiple regression analysis through the Ordinary Least Squares (OLS) method, implemented at the national level using SPSS and STATA software. The findings indicate that household characteristics such as age, gender, education level, marital status, income, total household expenditure, and level of economic facilities have a significant effect on religious expenditures in both urban and rural households. Although the share of these expenditures is higher in rural households than in urban ones, both have shown a declining trend over two five-year periods. هزینه‌های مذهبی فصل مشترک تمام ادیان الهی است؛ برآورد تابع هزینه مذهبی خانوارها و سهم آن از کل هزینه‌ها ضمن آشکارسازی نتایج اجرای سیاست‌های گذشته، نقشه راهی برای سیاست‌گذاری‌های دولت در سطح اقتصاد خرد و دست‌مایه‌ای برای تصمیم‌سازی بخش خصوصی است. این مقاله ضمن برآورد تابع هزینه‌های مذهبی خانوار کشور به تفکیک مناطق شهری و روستایی، چگونگی اثرگذاری هر کدام از عوامل بر هزینه‌های مذهبی خانوار را بررسی می‌کند. برآورد این تابع بر اساس آخرین داده‌های مرکز آمار و تحلیل رگرسیون چندگانه مرتبه اول به روش حداقل مربعات معمولی و سپس در سطح کشوری با نرم‌افزارهای SPSS و STATA انجام پذیرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد ویژگی‌های خانوار از جمله سن، جنسیت، مدرک تحصیلی، وضعیت تأهل، درآمد و هزینه کل خانوار و سطح امکانات اقتصادی اثرگذاری معناداری بر میزان هزینه‌های مذهبی در خانوار شهری و روستایی داشته است. هرچند سهم این هزینه‌ها در سبد سالانه خانوارهای روستایی بیش از شهری است، اما هر دو سهم طی دو بازه 5 ساله روند کاهشی پیموده است.